106776261_269688600958944_1492122741179198405_n

Έμαθα πολλά προχθές για τον παππού μου. Ο Mr Nick, ο «Γραβατάς», ο φωτογράφος, ο δημοσιογράφος της Αμμοχώστου. Ο αριστερός. Όποτε νικούσε η Ομόνοια τον Απόλλωνα μας τηλεφωνούσε, δεν έλεγε γεια, έλεγε «πόσα πόσα;» και το έκλεινε. Ο Ικαριώτης της Αιγύπτου, που μιλούσε εφτά γλώσσες το πρωί και εννέα το βράδυ, που «καλαμάριζε», η ατακολογούσε Σαρτρ στα Γαλλικά, που ανέτρεψε, όπως έμαθα προχθές το «Η κόλαση είναι οι Άλλοι».

Μετά την εισβολή ήρθε με έξι παιδιά, έκτισαν στον Συνοικισμό Κολοσσιού. Τόσα χρόνια, νόμιζα πως καθόταν μόνο στον καφενέ του «Κινέζου» με τους αριστερούς, σήμερα μαθαίνω πως έπινε και στους «εθνικόφρονες». Από ηθική αποσυμφόρηση, παραμένοντας ωστόσο πάντα αριστερός. Ενθύμια πιο σαρκώδη από ό,τι ήξερα.

Μετακομίσαμε στην πόλη στα δεκαέξι. Ήθελε η μάνα μου να αποκτήσουμε κοινωνική ανοικτοσύνη, φοβόταν την νοοτροπία του χωριού, ότι θα μας εγκλώβιζε πνευματικά. Είχα χρόνια να περάσω από το χωριό, πέρασα προχθές κάνοντας ξενάγηση σε ένα φίλο. Και ενώ νόμιζα ότι απέρριψα ό,τι θυμίζει το χωριό, συνειδητοποιώ ότι επιδίδομαι σε μια άγρια πάρλα. Δείχνω τις γειτονιές. Ά,Β,Γ’ φάση. Αναλόγως πότε κτίστηκαν τα σπίτια μετά την εισβολή. Έδειχνα τα παλιά προσφυγικά σπίτια, έπειτα αυτά της τρίτης γενιάς των παιδιών των προσφύγων, τα αριστερά σωματεία, τα δεξιά. Θέλει ο φίλος μου να ελαττώσω για φωτογραφίες, στραβοκοιτούν οι θαμώνες του «Κυριάκος Μάτσης».

Δεν θα με θυμούνται υπολογίζω, δεν θα πω είμαι εγγονή του «Γραβατά» να αγριέψουν. Λέω γειά, βλέπουμε κρατάτε το φρόνημα, έχω Ελλαδίτη φιλοξενούμενο, πειράζει να βγάλουμε φωτογραφία; Φωτογραφίστε το λεβεντόγερο λένε, δείχνουν τον Γρίβα. Ρωτώ αν έρχονται γυναίκες στον καφενέ, «Τι να κάνουν γυναίκες στον καφενέ;» Ευτυχώς έχω άντρα κομπανιέρο αλλιώς δεν ξέρω τι υποδοχή θα είχα. «Κάπου σε ξέρω». Δεν γλίτωσα. «Η κόρη του Έρμου», λέω από μάρκετιγκ. Ο μπαμπάς έπαιζε στον Απόλλωνα, ο παππούς από την πλευρά του, δάσκαλος, ΕΟΚΑ.

«Δηλαδή η αγγόνισσα του Γραβατά, έτσι να μας πεις, κάτσε να κεράσουμε μπύρα».

Η κοινωνική μόλα των χωριών είναι αλλιώς. Το προσόν αυτής της εκδοχής είναι ακριβώς ο διαλεκτικός διπολισμός της. Εθνικόφρον σωματείο αλλά συμφωνούσαμε σε κάτι βασικό, το αγκάλιασμα. Άραγε αντιλαμβάνονται το δυισμό, την εθνικ(ιστικ)ή φενάκη; «Έτσι ερχόταν κι ο παππούς σου και καθόταν μαζί μας, άνθρωπος καλλιεργημένος, δεν υποτίμησε ποτέ κανέναν μας, πάντα να μας μιλήσει, να εξηγήσει στους νέους, άνθρωπος τετραπέρατος. Εσύ σπούδασες; Έμαθες για το λύκειο του χωριού μας που βραβεύτηκε, για.. εκείνο το πράγμα». Εκείνο το πράγμα ήταν ένα γλυπτό των μαθητών απεικόνιση και προς τιμή του σύγχρονου πρόσφυγα. Συνειδητοποιώ πως εγώ ζω με στερεότυπα, όχι εκείνοι. Αισιόδοξη ανθρωπολογία. Αυτοί. Όχι εγώ.

Επίσκεψη που τελετολογήθηκε, κερνούσαν μπύρες, είχαν όλοι ιστορίες του παππού. Δεξιοί. Ιδεολογία που αίρει ο χαρακτήρας της συνείδησης του απλού πρόσφυγα. Τελικά πρέπει να υποτάσσεται ο άνθρωπος στον σκοπό όπως έλεγε ο Μαρξ; Ή ο σκοπός στον άνθρωπο; Η πολιτική που μας χωρίζει ριζικά από τα πράγματα αποσπάται. Παραχωρεί θέση στη συμφιλίωση του αντίπαλου. Η προσφυγιά, όσο κι αν φλομώνεσαι με εθνικιστικές διδασκαλίες, σε ορίζει παραπάνω. Τα εθνικιστικά ένστικτα, ύπατη απάτη. Δεν καταφάσκει με τη συνέχεια του λόγου τους. -Έφερα γυναίκα ξένη στον καφενέ να βοηθά, τις είχαν παραγγείλει «μια πούτσα μπύρα κόρη» και γελούσαν, τον έδιωξα από τον καφενέ, δεν σέβονταν ότι ήρθε από ανάγκη. Μιλούσε με λύπη ειλικρινή.

Τι ψήφισες στο δημοψήφισμα; «Ναι» ψήφισα, εγώ ζούσα σε μεικτό χωριό. Το ’74 δεν έφυγα, διακόσιοι, μείναμε τρία χρόνια συνειδητά εγκλωβισμένοι. Οι στρατιώτες του Ντεκτάς μας έπαιρναν νύκτα στα ακάμωτα, μας έκαναν ηλεκτροσοκ με μπαταρίες αυτοκινήτου. Το ’77 μας έβαλαν να υπογράφαμε πως φεύγουμε από ελεύθερη επιλογή. Πήγα πρόσφατα να δω το σπίτι, μένει πια η γειτόνισα μας. Κυπραία, ρωτώ; Ναι δική μας, Τουρκοκύπρια. Μέσα μου, ο άνθρωπος αυτος συνοψίστηκε στο «δική μας», στα ηλεκτροσοκ που δεν ψήφισαν «Όχι» στο δημοψήφισμα. Υπάρχουν άνθρωποι που θέλουν να γυρίσουν, λέει.
Αριστερά, δεξιά καφενεία, μη φορμαλιστικοί άνθρωποι.

Τα άνθη του κακού

 

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out /  Change )

Google photo

You are commenting using your Google account. Log Out /  Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out /  Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out /  Change )

Connecting to %s