Κύριοι στη θέση των κυρίων

53478477_587299388400808_7594900062333829120_n

Ήρθα μαζί της σε ένα διεθνοτίκό φεστιβάλ στο Λουξεμβούργο και στην ομάδα μας είναι έξι χώρες. Κυρίως Πολωνοί και Άγγλοι. Μας φιλοξενεί η Αφρικανική κοινότητα εδώ.

 

Είναι αριστερή. Πολύ αριστερή. Μου ζητά την Δευτέρα που θα έχουμε ελεύθερη μέρα να πάρουμε τρένο για Τριέρ, χωριό στα σύνορα της Γερμανίας, να δει το σπίτι του Μαρξ. Το συζητάμε στο τραπέζι μαζί τους. Η Πολωνή βγάζει σπυράκια. Τα μάτια της άνοιξαν σαν πύλες κολάσεως.  Really? We hate him in Poland. Η Αγγλίδα επεμβαίνει. You in Cyprus never lived communism, you don’t understand. Βγαίνω για τσιγάρο να αποφύγω πολιτική συζήτηση. Εκείνη  έτοιμη για πολιτικη ρητορεία.

Η νύφη της Πολωνής βγαίνει μαζί μου. «Σαπίνα», συστήνεται, ζητά τσιγάρο. Με κοιτάζει, χαμογελά, σιωπή. Παίρνει ανάσα. Είδε που δεν συμμετείχα στην κουβέντα. Τελικά μιλά. «Ξέρεις έχω φίλες λεσβίες, δεν μπορούν να έρθουν στην πόλη μου. Στη μεγάλη Πολωνία δεν επιτρέπονται». Σωπά. Επιμένει. «Δεν είναι θλιβερό που η Πολωνία είναι στις λίγες που δεν υπέγραψαν υποδοχή προσφύγων απ’τον πόλεμο;» Την κοιτώ, δεν λέω κάτι. Την αφήνω να ξεδιπλώσει ανόθευτα τις σκέψεις της. Λέει ότι στο Πανεπιστήμιο ζούσε σε πολυκουλτούρες. Ακτιβίστρια. Εξαίρεση στη χώρα της. Ήθελε πολύ να έρθει στο διεθνοτικό φεστιβάλ, ότι κοιτά την πεθερά της με τους μαύρους της συνάντησης που ξεροκαταπίνει. Ότι, πέρασαν ολοκαύτωμα for God’s sake. Πως η Γερμανία απέρριψε πιο πολύ τον εθνικισμό απ’τους Πολωνούς. Πως την ενοχλεί η αντιστροφή της ιστορικής μνήμης. Πως γίνονται δυνάστες στη θέση του δυνάστη.  Που έχουν φιλιώσει με τον νασιοναλισμό. Αιχμάλωτοι σε σπίτι με πόρτα ανοιχτή. Πλαφόν στα ενθύμια.

 

Καμία πιθανότητα να συνέλθω από αυτά.

 

Υπομανίες. Μπαίνω μέσα. Κοιτώ τους Αφρικανούς οικοδεσπότες.

 

Έχετε προσέξει μαύρους πως ντύνονται; Απροσδιόριστη εμμονή, είτε σε βαρύ χρυσό, είτε σε κοστούμια επιβλητικά. Μεταξωτές γραβάτες, μανικετόκουμπα, ζώνες Hermes, χρυσές καρφίτσες, λουστραρισμένα παπούτσια. Πολλά δακτυλίδια, μεγάλα ρολόγια, μεγάλες καδένες. Όσο πιο μεγάλα, τόσο πιο μεγάλοι και τρανοί. Θεωρούν. Υπήρξανε κάποτε οι ταπεινωμένοι της ιστορίας. Καλμάρανε τη μνήμη. Είχαν «κυρίους». Κυρίους εννοώ με κυριότητα. Ιδιοκτήτες τους. Θέλουν οι ίδιοι να μοιάζουν κύριοι, αναρωτιέμαι; Τα αθωώνουν; Ξεπλένουν από πάνω τους τη σκλαβιά. Τα κοστούμια, ο χρυσός είναι άρσεις της δουλείας που προηγήθηκε. Απόσβεση των δικών τους θεμάτων. Ζημώνονται σε κύριους. Σαν τους δικούς τους εχθρούς. Αφαιρετική μνήμη. Με τον χρυσό γίνονται κύριοι στη θέση των κυρίων. Αυτοβιογραφούνται με καλογυαλισμένες μεταμορφώσεις. Δευτερεύουσες ουσίες των πραγμάτων μα να πως πάλι λειτουργεί η αντιστροφή της ιστορικής μνήμης. Είτε ονομάζεται έλλειψη εξομολογητικής διάθεσης, είτε είναι φωνές απ’το παρελθόν που τους νουθετούν να μην πάθουν τα ίδια, η αμνησία μοιάζει ιστορική νομοτέλεια.

 

-Θα πάμε τελικά στο σπίτι του Μαρξ, με ρωτά;

 

Της λέω πως η αντίληψη της ιστορίας κρίνεται στον υλισμό, είπε ο Μαρξ –και σαν να είχε δίκιο. Δεν υπάρχει ιδεαλιστική προσέγγιση, το ανθρώπινο πνεύμα καθορίζεται από την οικονομική κατάσταση της εποχής ή του λαού. Η ταξική  πάλη, η κοινωνική συνείδηση, η αιτιότητα ή η αιτιοκρατία, εγκαινιάζεται, συγγενεύει, υπάρχει, ή δεν υπάρχει, ανάλογα με το που βρίσκεται ο άνθρωπος στην κοινωνική δομή κάθε εποχή.

 

Σκέφτομαι έπειτα, καλά, γιατί να κρίνω τους Πολωνούς, εδώ ο Κύπριος που προσφυγοποιήθηκε δεν ανοίγει πόρτες στον νεοπρόσφυγα. Η συνείδηση δεν είναι δυνατότερη της λήθης του χρόνου. Ούτε του κόμπλεξ να είμαστε οι ανώτεροι, στη θέση των ανώτερων.

 

Τιμωρημένη μνήμη. Έτσι πάει.

 

Τα άνθη του κακού

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out /  Change )

Google photo

You are commenting using your Google account. Log Out /  Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out /  Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out /  Change )

Connecting to %s